Een wijnkaart maken die je gast begrijpt
Een goede wijnkaart begint niet bij de fles, maar bij de vraag van je gast. Zo maak je een kaart die overzichtelijk is, past bij je keuken en makkelijk bij te houden is.
Team WAINEMAN

Een goede wijnkaart begint niet bij zoveel mogelijk flessen. Hij begint bij de vraag: kan mijn gast hier makkelijk uit kiezen? Jij ziet een doordachte selectie van druiven, streken en producenten. Je gast ziet vooral namen die hij niet kent, prijzen die uiteenlopen, en één vraag: welke moet ik nemen?
In dit artikel lees je hoe je een wijnkaart maakt voor je restaurant die niet alleen mooi is samengesteld, maar waar je gast ook makkelijk uit kiest. Voor de liefhebber die precies weet wat hij wil, en voor de gast die alleen kan zeggen: niet te zwaar, graag.
Hoe maak je een goede wijnkaart?
Een wijnkaart samenstellen lijkt simpel: je kiest goede flessen en zet ze op papier. Maar een kaart kan inhoudelijk uitstekend zijn en toch lastig werken, omdat jij naar wijn kijkt met kennis die je gast misschien niet heeft. Waar jij een mooie Sancerre uit de Loire ziet, denkt je gast: is dit fris, past dit bij mijn vis, en is €52 veel voor deze fles?
Een goede wijnkaart overbrugt dat verschil. Hij laat zien wie je bent als restaurant en geeft genoeg houvast om te kiezen. Zo pak je dat aan.
Begin bij je keuken
Je wijnkaart hoort niet los te staan van je menukaart. Begin daarom niet bij de vraag welke wijnen je graag op de kaart wilt, maar bij welke wijnen je keuken nodig heeft. Een bistro met een wisselend krijtbord vraagt iets anders dan een restaurant met vijf gangen. Stel jezelf een paar vragen:
- Welke gerechten bepalen onze keuken?
- Is onze keuken vooral fris, romig, rokerig, kruidig of rijk?
- Welke wijn zouden we zelf bij onze populairste gerechten schenken?
- Wat geeft onze gast gemiddeld uit aan eten en drinken?
- Hoeveel uitleg kan ons team aan tafel geven?
Leg daarna je menukaart naast je wijnkaart. Staat er bij een belangrijk gerecht geen wijn op die je zelf graag zou schenken, dan heb je een gat. Je hoeft niet voor elk bord een eigen fles te kopen. Wijnen die bij meerdere gerechten passen, maken je kaart overzichtelijker en makkelijker voor je team.
Deel in op smaak, niet alleen op land
Veel wijnkaarten zijn ingedeeld op land en streek: Frankrijk, Italië, Spanje, en daaronder Bourgogne, Loire of Rioja. Voor wijnliefhebbers werkt dat prima. Maar de meeste gasten denken niet "ik wil iets uit de Loire", ze denken "ik wil iets fris". Een indeling op smaak sluit daar beter op aan, bijvoorbeeld zo:
- MousserendVoor het aperitief, bij zoute hapjes en bij gefrituurde gerechten.
- Fris en licht witDroog, levendig en verfrissend. Bij vis, schaal- en schelpdieren en lichte gerechten.
- Rond en vol witMeer zachtheid en body. Bij romige sauzen, gevogelte en rijkere visgerechten.
- Licht en soepel roodRood zonder zwaarte. Ook bij vette vis en gevogelte.
- Stevig en kruidig roodVoor rood vlees, wild en gegrilde smaken.
- Zoet en alcoholvrijBij het dessert, en voor wie niet drinkt maar wel iets bijzonders wil.
Land, streek, druif en producent zet je er gewoon bij. Je haalt dus geen informatie weg; je verandert alleen de volgorde waarin je gast geholpen wordt.
Zorg voor keuze in elk budget
Gasten hebben vaak een bedrag in hun hoofd, ook als ze het niet hardop zeggen. Zet je flessen per stijl op volgorde van prijs en kijk waar de sprongen zitten. Vindt je gast rond zijn bedrag niets, dan kiest hij lager of laat hij de fles staan. Zorg daarom in elke stijl voor:
- een toegankelijke instapper;
- een sterke keuze in het midden;
- iets bijzonders voor wie meer wil besteden.
Dat geeft je gast de regie, en het voorkomt dat goed advies voelt als "neem de duurdere fles". Hoe dat aan tafel uitpakt, lees je in meer wijn verkopen zonder te pushen. Kijk bij je marge ook niet alleen naar de opslag. Een fles met een mooie marge die maanden blijft liggen, levert weinig op. Een sterke wijnkaart moet ook bewegen.
Gebruik wijn per glas als instap
Voor veel gasten begint de kennismaking met je kaart bij één glas, niet bij een fles. Een glas voelt als een kleinere beslissing, dus je gast probeert makkelijker iets nieuws. Geef je wijnen per glas daarom minstens zoveel aandacht als je flessen, met genoeg verschil in stijl:
- een frisse witte;
- een rondere witte;
- een soepele rode;
- een krachtigere rode;
- iets mousserends;
- iets verrassends;
- een goed alcoholvrij alternatief.
Geef ook bij een glas kort richting, met een zin over smaak en gerecht. Wie per glas iets ontdekt, durft daarna vaker een fles.

Schrijf voor je gast
Technische wijninformatie kan interessant zijn, maar helpt niet altijd bij kiezen. Vraag je bij elke beschrijving af: begrijpt mijn gast hierdoor beter of hij deze wijn lekker zal vinden? Een goede korte beschrijving bevat drie dingen:
- De smaakFris, droog, sappig, romig, kruidig of stevig.
- Een herkenbaar detailCitroen, rood fruit, rijpe peer, kruiden of toast.
- Waar hij bij pastBij oesters, bij de eend, bij pasta of als aperitief.
Dat helpt veel meer dan alleen "mineralig en elegant". Vermijd woorden die op bijna elke fles slaan. Als elke wijn elegant, verfijnd en bijzonder is, zeggen die woorden niets meer.
Voorbeeld van een wijnkaart voor een restaurant
Zo kan één onderdeel van een kaart eruitzien die op smaak is ingedeeld: fris en licht wit, drie wijnen, oplopend in prijs. De wijnen en prijzen zijn een voorbeeld.
- Picpoul de Pinet · LanguedocFris en zilt, met citroen. Mooi bij oesters en witvis. Glas €6,50 · fles €32
- Grüner Veltliner · KamptalSappig, met groene appel en een vleug peper. Mooi bij salades en asperges. Glas €7,50 · fles €36
- Sancerre · LoireStrak en mineralig, met citrus. Mooi bij geitenkaas en vis. Fles €52
Wat gebeurt hier? Je gast hoeft geen van de drie wijnen te kennen. Hij weet al dat hij fris wit zoekt, wat zijn opties zijn, hoe ze smaken, waar ze bij passen en wat ze kosten. De wijnkaart doet al een deel van het advieswerk.
Liever een kleinere kaart die je team kent, dan een grote die niemand overziet.
Maak je wijnkaart werkbaar voor je team
Een wijnkaart moet niet alleen logisch zijn voor je gast; je team moet er ook mee kunnen werken. Daar gaat het vaak mis. Er komt een nieuwe kaart, er wordt een uitgebreid document gedeeld, en dan wordt verwacht dat iedereen twintig of dertig wijnen uit zijn hoofd kent. Dat is niet realistisch.
Geef je team per belangrijke wijn liever een kapstok: dit proef je, hierbij past hij, dit is een goed alternatief. Begin met de wijnen per glas en de flessen die het vaakst besteld worden. Laat je team ze proeven en de uitleg in eigen woorden vertellen. Dat blijft beter hangen dan een technische productfiche. Hoe je zo'n zin maakt, lees je in wijn bij eten in één zin uitleggen.
Houd je wijnkaart actueel
Een wijnkaart is nooit af. Jaargangen veranderen, flessen raken op, leveranciers passen hun prijzen aan en je keuken wisselt met het seizoen. Loop je kaart daarom in elk geval na:
- bij een nieuwe menukaart;
- als een jaargang verandert;
- als prijzen wijzigen;
- als een wijn op is;
- als een wijn nauwelijks verkoopt.
Een kleinere, actuele kaart geeft meer vertrouwen dan een grote kaart waarvan een deel er niet meer is. Niets is vervelender dan een gast die eindelijk gekozen heeft en dan hoort dat de fles op is.
Wijnkaart drukken of digitaal?
Een gedrukte wijnkaart heeft charme. Hij ligt op tafel, hoort bij je interieur en je gast hoeft geen telefoon te pakken. Voor veel restaurants blijft papier daarom een belangrijk deel van de ervaring. Het nadeel: elke wijziging kost moeite. Een nieuwe jaargang, een fles die op is of een nieuwe prijs betekent een streep, een sticker of opnieuw drukken.
Een digitale wijnkaart houd je sneller actueel. Maar digitaal is niet vanzelf beter: veertig wijnen onder elkaar op een telefoon zijn net zo lastig kiezen als veertig wijnen op papier. Veel restaurants doen daarom allebei: een mooie gedrukte kaart, en digitaal extra uitleg of hulp voor wie dat wil. Waar de kosten van een gedrukte kaart zitten en hoe je minder vaak opnieuw drukt, lees je in wijnkaart drukken.
Zo helpt WAINEMAN met je wijnkaart
WAINEMAN stelt je wijnkaart niet voor je samen. Dat blijft jouw vak, of dat van je sommelier of wijnleverancier. Wat WAINEMAN wel doet: de kennis achter je kaart naar tafel brengen. Je leest je bestaande wijnkaart in, en je gast vertelt in zijn eigen woorden wat hij zoekt, bijvoorbeeld:
- Wat past bij mijn zeebaars?
- Iets fris onder de €40.
- Een rode wijn die niet te zwaar is.
WAINEMAN zoekt passende wijnen uit precies jouw kaart, met jouw prijzen en jouw eigen kennis en combinaties. Een wijn die je op uitverkocht zet, wordt niet aangeraden.
En omdat gasten vragen stellen, zie jij in je beheeromgeving wat ze zoeken: welke smaken terugkomen, welke budgetten ze noemen, bij welke gerechten ze om hulp vragen en wat ze vragen terwijl het niet op je kaart staat. Een systeem bepaalt je kaart dus niet voor je. Maar bij de volgende aanpassing weet je niet alleen wat je verkocht hebt, maar ook waar gasten naar zochten.
Veelgestelde vragen
Hoeveel wijnen moeten er op een wijnkaart staan?
Er is geen vast aantal. Het hangt af van je restaurant, je keuken, je gasten en hoeveel je team kan uitleggen. Zorg vooral dat elke belangrijke stijl een instapper, iets in het midden en iets bijzonders heeft, zonder dat de kaart onoverzichtelijk wordt.
Hoe stel je een wijnkaart samen voor een restaurant?
Begin bij je keuken en je gasten. Kijk welke gerechten belangrijk zijn, welke wijnstijlen daarbij passen en wat gasten gemiddeld willen uitgeven. Zorg daarna voor variatie in smaak, prijs en wijn per glas.
Wat zet je bij een wijn op de kaart?
De naam, de streek en de druif, de prijs per glas en per fles, en één korte zin over hoe hij smaakt en waar hij bij past.
Hoe deel je een wijnkaart het beste in?
Voor veel restaurants werkt een indeling op smaak goed, bijvoorbeeld fris wit, rond wit, soepel rood en stevig rood. Land, streek en druif zet je erbij voor gasten die daarop zoeken.
Hoe bepaal je de prijzen op een wijnkaart?
Kijk niet alleen naar een vaste opslag, maar ook naar je inkoopprijs, de marge die je wilt, je gasten, het prijsniveau van je restaurant en hoe de flessen binnen één stijl op elkaar aansluiten. Voorkom grote prijssprongen binnen een stijl. Hoe je dat uitrekent, lees je in wijnprijzen bepalen.
Moet een wijnkaart digitaal zijn?
Nee. Een gedrukte wijnkaart kan uitstekend werken. Digitaal wordt vooral interessant als je je kaart vaak aanpast, extra uitleg wilt geven of je gast wilt helpen kiezen.
Kan een digitale sommelier mijn wijnkaart samenstellen?
WAINEMAN doet dat niet. Jij bepaalt welke wijnen op je kaart staan. WAINEMAN gebruikt die kaart om je gasten persoonlijk wijnadvies te geven, en laat jou zien wat ze zoeken.
Tot slot
Een goede wijnkaart doet meer dan flessen opsommen: hij helpt je gast kiezen. Begin bij je keuken en je belangrijkste gerechten, deel in op smaak, zorg voor logische prijzen en goede wijnen per glas, schrijf korte beschrijvingen die je gast begrijpt, en houd je kaart actueel en bekend bij je team.


